w

Cliffhanger – czym jest? Serialowy słownik

friends przyjaciele
Źródło: NYT

Za moment skończy się ostatni odcinek sezonu. Bohater ucieka przed napastnikami i skacze w przepaść. Chwyta się wystającej półki skalnej i zwisa 300 metrów nad ziemią. Następuje zbliżenie na złoczyńców podchodzących do uciekiniera i na pełną przerażenia minę postaci. Później pojawia się ciemny ekran i napisy końcowe. Zobaczywszy taką scenę, możemy być pewni, że scenarzyści uraczyli nas cliffhangerem (i to dosłownie). Z czym właściwie mamy wówczas do czynienia?

Definicja

Cliffhanger to zabieg fabularny, który polega na nagłym zawieszeniu akcji w momencie pełnym napięcia, na przykład, gdy bohaterom grozi niebezpieczeństwo. Najczęściej stosuje się go w ostatnim odcinku sezonu, by wzbudzić zainteresowanie widzów i utrzymać ich w niepewności wymuszającej dalsze oglądanie. W ramach cliffhangerów postacie mogą nie tylko znaleźć się w zagrażającej im sytuacji, ale także dowiedzieć się czegoś szokującego, co nie zostaje ujawnione odbiorcy albo stanąć przed poważnym dylematem. Po cliffhangerze czasem pojawiają się napisy „Koniec?” lub „Ciąg dalszy nastąpi”, a kolejny odcinek zaczyna się od sekwencji podsumowującej poprzedni sezon. Opisanym zabiegiem fabularnym najchętniej posługują się opery mydlane, lecz nie brakuje przykładów jego użycia również w przypadku seriali jakościowych.

cliffhanging
Źródło: NewYorkTimes

Dosłowną interpretację terminu cliffhanger zaprezentowano w filmie Włoska robota. Kończy się on sceną przedstawiającą autobus balansujący na krawędzi przepaści.

Historia cliffhangerów

Cliffhangery były używane jako zabiegi fabularne w literaturze już od średniowiecza. W Baśniach tysiąca i jednej nocy Szeherezada opowiada królowi Shahryārowi serię historii, z których każda kończy się w ten sposób. Później cliffhanger pojawił się jako element wiktoriańskiej powieści odcinkowej. Wiele osób kojarzy ten zabieg z Charlesem Dickensem. Cliffhanger stał się wkrótce podstawową częścią opowieści sensacyjnych, a sam termin powstał dzięki Thomasowi Hardy’emu w 1873 roku, kiedy to bohater jego serii, Henry Knight, zwisał z klifu na zakończenie historii.

Cliffhanger szedł w parze z telewizyjnymi produkcjami

Emitowanie seriali w telewizji nieodłącznie wiązało się z zastosowaniem cliffhangerów. Widzowie oglądali zaplanowaną transmisję z ramówki, a zakończenie odcinka szokującym zwrotem akcji było pewnym sposobem na zagwarantowanie, że wrócą oni o tej samej godzinie przed ekran w następnym tygodniu.

friendswatchingtv 1024x575
Źródło: NewYorkTimes

Obecnie, w dobie portali streamingowych i natychmiastowego dostępu do całych sezonów seriali, cliffhangery stosuje się zdecydowanie rzadziej. Wpłynęło na to wykształcenie się odmiennych zwyczajów związanych z oglądaniem. Dlatego że powszechne stały się binge watching i serialowe maratony, cliffhangerów nie umieszcza się już zwykle na końcu epizodów albo w miejscach, gdzie zwyczajowo nastąpiłaby przerwa na reklamę. Mogą za to być zwieńczeniem serii albo poszczególnych sezonów – wówczas wykorzystują swoją podstawową funkcję, czyli podtrzymywanie zainteresowania.

Cliffhanger – Słynne serialowe cliffhangery

Scenarzyści doskonale wiedzą, jak trzymać nas na krawędzi. W niektórych przypadkach udało im się zrobić to tak dobrze, że zastosowane cliffhangery rozpaliły popkulturę do czerwoności.

  1. Rodzina Soprano – Po spędzeniu sześciu sezonów z najlepszym bossem mafii fani intensywnie zastanawiali się, jak zakończy się opowieść Tony’ego Soprano. Tak naprawdę nigdy się jednak nie dowiedzieli. Po finale wciąż nie wiadomo, czy Tony żyje, czy umiera. Ekran zaciemnia się, a w tle gra piosenka „Don’t Stop Believing” Journey. Czy zatem nie powinniśmy przestać wierzyć w to, że bohaterowi dane było jeszcze trochę pożyć?
  2. Przyjaciele – Końcówka czwartego sezonu okazała się szokująca. Ross w trakcie ślubu z Emily przypadkowo wypowiedział imię Rachel, recytując przysięgę. To moment, po którym widzowie snuli domysły, jak bohater wybrnie z tej wpadki w kolejnym sezonie.
  3. Zagubieni – Zasadniczo finał każdego sezonu kończył się cliffhangerem, ale prawdziwie zaskakujący okazał się ten zastosowany na zakończenie trzeciego sezonu. Serial był pełen ślepych uliczek i niejasnych tropów, jednak po tym zabiegu skomplikował się jeszcze bardziej. Okazało się, że fragmenty wyglądające na retrospekcje były w rzeczywistości wybiegnięciem w przód akcji.
  4. Gra o tron – Piąty sezon epickiej serii zakończono ujęciem na umierającego Jona Snow. Widzowie długo pozostawali w niepewności, a Kit Harington, odtwórca roli szlachetnego wojownika, stanowczo zaprzeczał doniesieniom o zmartwychwstaniu swojego bohatera. Pojawiło się też mnóstwo teorii na temat powrotu Jona do życia.
  5. Miasteczko Twin Peaks – W przypadku serialu Davida Lyncha mieliśmy do czynienia z dwoma cliffhangerami. Najpierw na zakończenie pierwszego sezonu Dale Cooper został postrzelony przez tajemniczego napastnika. Później, w finale drugiej serii, agent w przerażający sposób zademonstrował wpływ, jaki wywarł na niego pobyt w Czarnej Chacie.
  6. The Walking Dead – Scena z Neganem i śmiertelną wyliczanką na stałe zapisała się w popkulturze. Po wybraniu celu ataku kamera ukazuje oprawcę z punktu widzenia niewidocznej ofiary. Fani musieli czekać sześć miesięcy, by dowiedzieć się, który z bohaterów zginął.
  7. Sherlock Detektyw postanowił popełnić samobójstwo, skacząc z budynku. Jednak przed końcem odcinka widziany jest żywy. Odpowiedzi na pytanie o to, co stało się z Sherlockiem, zostały ujawnione w specjalnym wydaniu.

W czasach klasycznej telewizji przez cliffhangery mogliśmy trwać w agonii tygodnie, miesiące, a nawet lata, zastanawiając się nad losem ulubionych postaci. Rwaliśmy włosy z głowy, snuliśmy szalone teorie i z niecierpliwością czekaliśmy na kontynuację. Obecnie cliffhangery straciły na popularności, jednak jeśli zostają zastosowane, możemy być pewni, że okażą się bolesne i nie pozwolą nam zapomnieć o oglądanym serialu.

Marcelina Kulig

Napisane przez Marcelina Kulig

Miłośniczka dziwnego kina, entuzjastka memów, podróżniczka po najciemniejszych zakamarkach sieci. Nie chce wystawiać odporności swoich rozmówców na próbę i nie wie, czy zagadanie kogoś na śmierć jest karalne, dlatego pisze o filmach i serialach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

new pope cover 150x150

Nowy papież – pierwsze wrażenia – Epicko i bosko

altered carbon 2

Luty w HBO GO, Netflix, Amazon i telewizji – premiery i kontynuacje